Data vintages

Số liệu thống kê macro của các nước thường được updated/revised nhiều lần vì các chuyên gia thống kê sau khi có thêm thời gian và thông tin sẽ tính được số liệu chính xác hơn các con số công bố lần đầu. Ngoài ra các chuỗi số liệu cũng có thể được chỉnh sửa vì trọng số của các thành phần cấu thành thay đổi, vd trường hợp TCTK vừa thay đổi rổ hàng hóa tính CPI. Việc update/revise số liệu này hoàn toàn vì mục đích khoa học, nghĩa là để chuỗi số liệu phản ánh đúng hơn các diễn biến kinh tế.

Tuy nhiên như trước đây tôi đã đề cập đến chuỗi CPI của VN (link broken), khác với các cơ quan thống kê trên thế giới, TCTK của VN không công bố chuỗi số liệu cũ, nghĩa là không có số liệu của các vintages trước đây. Đây là một điều rất thiệt thòi cho những người làm công tác nghiên cứu, chưa kể cách làm này gây "dị nghị" về mục đích chỉnh sửa. Thiệt thòi vì đã có những nghiên cứu (thậm chí index về statistical updates/revisions) cho thấy việc các chuỗi số liệu được chỉnh sửa up hay down so với số liệu ban đầu có ý nghĩa về mặt forecast. Dị nghị vì khi không có các vintages khác nhau để so sánh, người ta không biết các vintages có bị consistently shifted hay không, là biểu hiện của data manipulation. Đã có những dị nghị như vậy về số liệu inventory của VN trong năm 2009 vừa rồi.

Bởi vậy tôi nghĩ TCTK nên lưu trữ và công bố các data vintages khác nhau thay vì chỉ có con số cuối cùng. Khi thay đổi rổ hàng hóa tính CPI, TCTK nên đưa ra 2 chuỗi CPI dùng rổ hàng hóa cũ và hàng hóa mới. Chi phí tính toán và lưu trữ chắc chắn nhỏ hơn nhiều so với lợi ích của các vintages này đem lại cho giới nghiên cứu và policy makers.

GNI

Một bài viết hay của tác giả Thái Trinh, tuy nhiên có điểm này tôi không hiểu lắm:

"Tuy nhiên, GNI 2008 Việt Nam theo WB chỉ bằng 90% GDP tính theo giá đô la Mỹ của Tổng cục Thống kê Việt Nam. Sai lệch đã được đẩy lên mức 10% và từ đó nhận định chưa đúng về trình độ phát triển của Việt Nam hiện tại trong so sánh với các nước."

Theo tác giả Thái Trinh, GNI tính theo cách của WB dùng tỷ giá trung bình trong 3 năm trước đó, như vậy tại sao GNI năm 2008 lại có thể overvalued nếu chỉ dùng tỷ giá của năm 2008? Nếu tôi nhớ không nhầm tỷ giá USDVNĐ luôn tăng trong những năm gần đây, do đó tỷ giá trung bình trong 3 năm 2006-2008 sẽ thấp hơn tỷ giá của riêng năm 2008. Nếu vậy cách tính theo WB phải cho ra GNI lớn hơn cách tính của TCTK mới đúng chứ.

Volcker rule II

The problem of Volcker rule in one chart:

(Source: Mike Konczal)

Broken links

Chắc các bạn còn nhớ một số entries trên blog này có links đến các bài viết cũ của tôi trên Minh Biện. Đó là những bài viết rất công phu và tâm huyết của tôi về một số vấn đề kinh tế vĩ mô của VN, cẩn thận, chi tiết, dài và nghiêm túc hơn đa số các entries trên blog này. Mặc dù gần đây tôi không còn contribute bài nào trên MB nhưng tôi vẫn đang là co-author của MB và vẫn hi vọng sẽ có dịp viết được một bài thật nghiêm túc để đăng trên website này. Được đứng cùng những trí thức tài giỏi và có tâm như Dương Danh Huy, Lê Minh Phiếu, Nguyễn An Nguyên, Trần Vinh Dự... với tôi là niềm tự hào.

Tuy nhiên tôi vừa nhận được tin Minh Biện đã bị hacked. Ai làm và với động cơ gì có lẽ chúng tôi, những co-authors của Minh Biện, sẽ không bao giờ biết được chính xác. Tuy nhiên với những bài viết đa phần thuộc "lề trái", Minh Biện, cũng như Bauxitevn hay Talawas và hàng loạt các websites/bloggers không chính thống bị attack liên tục gần đây, nhiều khả năng là nạn nhân của một "chiến dịch làm sạch thông tin" vì mục đích chính trị chứ không phải hành động phá hoại nông nổi của một vài hackers độc lập.

Tôi chưa rõ tương lai của Minh Biện như thế nào, nhiều khả năng các links trong blog này vào MB sẽ không còn hoạt động. Những broken links đó với nhiều người sẽ chỉ là một trong số hàng nghìn, hàng triệu broken links trên cyberspace, nhưng với tôi nó sẽ là những broken links tới một điều tuy trừu tượng, mơ hồ, xa xôi nhưng lại rất cụ thể như một chùm khế, con đò, dòng sông tuổi thơ. Tôi sợ và không muốn nghĩ đến cái ngày những links cuối cùng broken.

Update (13/2): Nhân một số bạn nói về chuyện lề phải, lề trái, tôi chợt nhớ đến câu chuyện này. Hồi nhỏ có lần ai đó nói với tôi trên các con đường lớn nhà số lẻ thường ở lề bên trái, số chẵn ở bên phải. Vài ngày sau tôi chợt thắc mắc lề phải hay lề trái tùy thuộc vào mình đứng quay về phía nào nên cho rằng qui luật số lẻ bên lề trái số chẵn lề phải không đúng. Lề phải hay lề trái tùy thuộc vào hệ qui chiếu của người quan sát.

Sau đó rất lâu lại một ai đó nói với tôi rằng ở các thành phố số nhà trên các con đường lớn thường được đánh bắt đầu từ trung tâm thành phố chạy ra, như vậy qui luật lề phải lề trái phải hiểu theo nghĩa nhìn từ trung tâm ra. Hóa ra vậy và thắc mắc của tôi về hệ qui chiếu khi xét phải trái cho lề đường đã được giải tỏa... cho đến khi viết blog này :-)

Mấy hôm nay tôi lại tự hỏi vậy ai là người có hệ qui chiếu trung tâm, ai là người có hệ qui chiếu ngoại ô? Hiển nhiên ở trung tâm là những người có quyền thế, giầu sang, còn ngoại ô là dân nghèo, thấp cổ bé họng. Lề trái với nhóm thứ nhất lại là lề phải của nhóm thứ hai, có điều ở bất kỳ đâu, bất kỳ thời đại nào số người ở ngoại ô cũng đông hơn nhiều lần số người sống và làm việc ở trung tâm thành phố.

Crowded trades

Crowded trades là trường hợp nhiều investors đổ tiền vào một loại assets hay một trading strategy trong khi nguồn supply/counterparty có hạn. Ví dụ vụ giá vàng tăng vọt tháng 11 năm 2009 ở VN khi nhiều short sellers buộc phải close positions đổ xô đi mua vàng nhưng physical gold supply có hạn (vì bị cấm nhập khẩu). Trên thế giới hiện tượng crowded trades cũng thường xuyên xảy ra, điểm hình nhất là vụ flight to US Treasuries (dẫn đến negative yield) xảy ra cuối năm 2008.

Khi khủng hoảng xảy ra, việc xác định crowded trades không khó khăn, có điều đã quá muộn. Vấn đề là làm thế nào phát hiện được xu hướng/khả năng crowded trades đang diễn ra trong điều kiện bình thường. Điều này có ý nghĩa quan trọng cho các regulators và central bankers giúp họ đua ra những đối sách từ sớm. Từ trước tới giờ chưa ai đưa ra một phương pháp xác định tình trạng crowded trades trên một thị trường nào đó, chủ yếu là anecdote của giới traders.

VoxEU vừa có một bài của Levich và Pojarliev đề suất một phương pháp định lượng crowded trades trên các thị trường. L&P lập luận rằng nếu một fund manager trade một loại asset nào đó thì style beta của fund đó sẽ positive và significant. Nói một cách đơn giản là nếu một fund manager trade gold thì return của fund đó sẽ có correlation với gold price. Phân chia các trading style (CTA, contrarian, carry...) và thống kê tỷ lệ significant style beta sẽ cho biết trong một giai đoạn nào đó các fund managers có crowded trong một trading style trên một thị trường nào đó hay không. L&P chỉ ra trong FX market có sự chuyển dịch rõ ràng của tỷ lệ style beta này bằng chứng của crowdedness.

Rất tiếc phương pháp này chưa áp dụng được ở VN vì thị trường VN chưa có nhiều fund managers và số liệu cũng không đầy đủ. Nhưng methodology này có thể vẫn có ích cho NHNN và SSC trong tương lai. Các công ty chứng khoán/ngân hàng có trading desk cũng có thể dùng cách này để theo dõi trading style của các traders, tránh trường hợp các traders cùng dồn vào một strategy.

PMI

Manufacturing PMI (Jan-2010):

- Global: 56.1 (+1.5)

- US: 58.4 (+3.5)

- UK: 56.7 (+2.1)

- EU: 52.4 (+0.8)

- GE: 53.7 (+1.0)

- FR: 55.4 (+0.7)

- IT: 51.7 (+0.9)

- SP: 45.3 (+0.1)

- SD: 61.7 (+3.5)

- NW: 50.1 (+2.5)

- SW: 56.0 (+2.3)

- RU: 50.8 (+2.0)

- JP: 52.5 (-1.3)

- AU: 51.0 (+0.8)

- CH: - CFLP

- CH: 57.4 (+1.2) - HSBC

- IN: 57.6 (+2.0)

(Tháng trước)

VND

Bác Đinh Tuấn Minh vừa có một bài phân tích rất hay về vị thế và uy tín của VNĐ trong nền kinh tế VN. Để người dân tin tưởng hơn vào VNĐ bác Minh đưa ra 3 giải pháp:

- Kiềm chế lạm phát

- Thả nổi tỷ giá (có kiểm soát)

- Xây dựng chiến lược tăng trưởng dựa vào tăng năng suất lao động

Tôi xin thêm một giải pháp nữa: xây dựng một ngân hàng trung ương độc lập và có năng lực. Nếu cần cho phép thuê các chuyên gia nước ngoài lãnh đạo ngân hàng này. VFF có thể trả lương $20K/tháng cho ông Calisto, mức lương đó chắc chắn đủ để thuê một central banker có kinh nghiệm về làm governor cho NHNN (Update: Lương của Ben Bernanke là $191K/năm gross). VN cần một governor giỏi không kém gì cần một huấn luyện viên bóng đá giỏi. Tất nhiên cần tạo ra một cơ chế độc lập cho những người giỏi phát huy năng lực, nếu chưa có cơ chế như vậy đừng phí tiền thuê chuyên gia nước ngoài làm gì, và cũng đừng hi vọng gì về uy tín của đồng tiền VN.